Tự Thân
Góc quan sát trước của chúng tôi nói về sự Giúp Đỡ, thầy cô và bố mẹ có thể đọc tại https://casahanoi.edu.vn/2025/10/27/giup-do/ . Tiếp theo tôi muốn chia sẻ quan sát của mình về Tự Thân.
Trong Montessori có rất nhiều khái niệm chứa đựng hàm nghĩa tự, một từ rất hay trong tiếng Việt theo ý kiến cá nhân của tôi, tự ở đây có nghĩa là “chính mình” . Chúng ta hãy cùng xem một vài ví dụ:
Tự Lập: Tự mình lo liệu, không dựa dẫm hay phụ thuộc vào người khác.
Tự làm: Tự mình thực hiện một việc nào đó, không nhờ người khác giúp.
Tự tin: Tin tưởng vào khả năng, giá trị, và quyết định của chính mình.
Tự trọng: Biết quý trọng phẩm giá và danh dự của mình, không làm điều xấu hổ hay hạ thấp bản thân.
Trong suốt gần 10 năm vận hành lớp học Montessori ở nhiều độ tuổi khác nhau, không ít lần tôi gặp những trường hợp học sinh có tâm lý rất yếu, những em bé khó lòng tập trung hoàn thành được công việc, em cũng rất dễ bị tổn thương dù chỉ là một lời nói hay hành động vô tình của bạn bè. Và chúng tôi, với vai trò là giáo viên, thường phải trợ giúp những học sinh như này về phương diện tâm lý. Trong hành trình trợ giúp ấy, chúng tôi nhận ra rằng, các em chỉ sẵn lòng giúp đỡ người khác khi bản thân em đạt được sự tự lập, tự tin, tự làm…Sự giúp đỡ của em cũng chỉ thật sự hiệu quả khi em đạt được trạng thái trên. Tôi nhớ, có một lần cậu học trò 4 tuổi của tôi mới vào lớp, luôn xô đẩy các em, tranh hàng, luôn nhìn ngó xem có bạn nào hơn mình dù chỉ là đi trước mình, hay được ngồi cạnh cô hơn mình…Cậu bé ấy rất yêu mến một bạn trong lớp, muốn lại gần bạn, muốn giúp bạn, và mỗi lần cậu giúp đỡ thì mọi việc lại rối tung lên, nhưng cũng là cơ hội để giáo viên chúng tôi hỗ trợ. Có một tình huống như thế này:
B đang bê 1 cái bàn, cậu chạy đến hăng hái: “để tớ giúp”. B: “tớ với cậu cùng khiêng”. Cậu bé nói: “tớ muốn tự làm”. B quyết định để bạn mình giúp và rời đi, cậu bé một mình khệ nệ, và do tay chân yếu nên cậu bị va vào kệ rồi ngồi khóc. Mỗi lần như vậy, tôi lại động viên:” Con có một tấm lòng tốt và muốn giúp đỡ bạn, nhưng mình cần phải có một đôi tay khoẻ mạnh, nên từ mai cô sẽ chuẩn bị một số hoạt động để hỗ trợ cho đôi tay của con nhé”. Cứ như vậy, cậu bé dần được cải thiện và sự tự tin đã hiện dần trên ánh mắt.
Chúng tôi đã ngộ ra một điều rất sâu sắc rằng: Nếu không thể Tự, thì sẽ không thể Giúp Đỡ.
Đó là lý do chúng tôi vẫn luôn tự học tập suốt đời nếu muốn hỗ trợ học sinh của mình.