Trẻ Trâu

Date: Tháng Sáu 19, 2015 Author: Casa Hà Nội Categories: Montessori tại nhà

Ngày xửa ngày xưa thời học sinh được nghỉ suốt ba tháng mùa hè nóng bức tôi luôn được ông bà đón về quê và chỉ ăn, chơi, nhảy, múa thôi. Giờ quê không còn một cái ao. Không còn một bụi tre. Không còn những vườn đầy cây ăn quả. Không còn cả trâu bò thong thả nằm nhai lại dưới gốc đa đầu làng. Và trẻ con không còn thích thú với những trò chơi dân gian ngoài ruộng vườn mà xem Cô dâu 8 tuổi, chơi trò chơi trên ipad và điện thoại. Tôi thấy tiếc con mình không có được những kỷ niệm tuổi thơ như tôi đã có.

May sao, hai mẹ con được mời về quê Y.N ở Bắc Ninh. Lần đầu tiên trong đời Sa được về quê chơi và sống cuộc sống trẻ trâu. Lần đầu tiên tôi được quan sát Sa và các bạn trẻ trâu nghỉ hè ở quê dưới góc độ giáo viên Montessori và một người mẹ rồi đi đến kết luận là từ nay về sau cứ hè là về quê. Về được càng lâu càng tốt. Về quê mà tận hưởng trước khi quê bị đô thị hóa hết. Lúc đó muốn về quê cũng chẳng có. Thiên nhiên, không gian xanh trở thành một thứ hàng hóa xa xỉ, bạn phải bỏ ra rất nhiều tiền mới mua được nó, và ở nước nào cũng vậy khi mà con người càng ngày càng phát triển xa rời tự nhiên.

Các bạn nhỏ được ở trong một ngôi nhà mở cửa ban công là được nhìn ngút tầm mắt về phía trước. Trước cửa nhà là hàng cau hoa thơm ngan ngát, rồi đến hàng hoa sữa chạy dọc theo mương lá xòe ra như những bông hoa xanh lá cây, chim đến làm tổ hót ríu rít, rồi đến ao cá xây viền xung quanh bằng gạch mười cho các bạn đi trên đó. Bờ ao viền bằng những luống khoai sọ lá chứa những giọt sương đêm lung linh, rồi đến cánh đồng vàng trải dài no ấm, xa xa là hàng bạch đàn uốn theo gió sớm mai, thỉnh thoảng đâu đó có những ngôi nhà mái đỏ lô xô . Sáng sớm ra, mở cửa, hít căng lồng ngực không khí ngọt mùi lúa, mùi rơm mới tuốt và tận hưởng cảnh đẹp hệt như trong những bức tranh đồng quê trưng bày ở các phòng tranh. Chao ôi là giàu có!

Ban đêm ngủ không cần bật quạt vì trời lạnh đến mức giữa mùa hè phải lôi chăn ra đắp. Không khí chẳng khác gì Đà Lạt. Sáng sớm ra không một tiếng xe mà là tiếng chim hót, tiếng gà gáy, chó sủa, tiếng trẻ con rủ nhau đi câu cá từ sáu giờ sáng í ới … đánh thức tôi dậy. Tối đến không bị ô nhiễm ánh sáng cả bầu trời đầy sao nhấp nháy lung la lung linh.

Cái sự ăn ở đây sao mà sướng. Muốn ăn ư? Các bạn nhỏ tự đi cắt dưa lê, bẻ chuối chín cây vừa đi vừa ăn, nhổ lạc về luộc, chặt mía về ăn, bẻ ngô về rang ngồi trên chiếu vừa chơi vừa bỏm bẻm nhai, trảy xoài xanh về trộn, cắt dưa hấu, mắc mồi câu cá rô ở ao về rán, đi soi cua về nấu canh, vớt cá, mót đậu đen ngoài ruộng về nấu chè…

Muốn ăn cháo trai, mua trai về nấu. Thèm ăn bún măng bắt vịt nhà nuôi nấu một nồi to. Rồi lại còn được giới thiệu món vịt om khoai sọ vừa nhổ ở vườn, khoai hết trước vịt. Thèm ăn cá kho dưa bà mua được mớ cá tép dầu tươi rói om một nồi. Muốn ăn gà luộc ra vườn bắt một con. Muốn ăn cá hấp ra sông bắt. Muốn ăn tép đi đơm tép. Đủ mọi thứ thực phẩm ngon lành, tươi, mới sẵn sàng ngay xung quanh đi thẳng từ đồng ruộng, vườn, ao, sông, bãi bồi đến mâm cơm giữ nguyên mùi vị, vitamin, dưỡng chất vì được nấu rất đơn giản.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Trẻ trâu vớt cá ngoài sông

Muốn chơi ư? Sân chơi của các bạn nhỏ là cả cái làng, cả con sông, cả triền đê, cả những cánh đồng. Chơi mãi không biết mệt, khám phá mãi không hết thế giới xung quanh. Sáng sớm dậy đã rủ nhau đi câu í ới. Rồi đi thăm đồng mót lúa, tìm kim cương trên lá khoai, chiều chiều đuổi dê về chuồng cười khanh khách vì dê nhanh hơn mình lại chẳng hiểu mình nói gì, chạy huỳnh huỵch trên đê thả diều, ngửa cổ nghe sáo diều các anh lớn hơn thả, mệt thì ngồi bệt xuống chạm tay cho hoa xấu hổ đi ngủ, rồi lăn từ trên đê xuống. Lăn lóc ở đê một hồi về cả nhà ngồi trước thềm gỡ cỏ may thổi bay theo chiều gió vướng vào ai người đó tự chịu nhé!

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Trẻ trâu lăn trên triền đê

Lúc nào thích thì đạp xe đi khắp làng, rẽ trái, rẽ phải khắp nơi tìm quán để mua một que kem Tràng Tiền ăn không kịp chảy hết ra cả váy áo. Hay đạp xe ra thăm chùa làng. Khấn vái như ai. Hay chỉ đơn giản là đạp xe đạp ê mông đi khắp nơi chụp ảnh hoa dại và chụp ảnh với hoa dại…

Hôm thì đi bơi sông và picnic ở vườn chuối. Hơi hơi giống Thị Nở và Chí Phèo! Em bé 2 tuổi cũng bơi sông, chẳng sợ gì, uống vài ngụm, bố bế lên lại cười khanh khách. Bơi chán thì trượt cầu trượt bờ sông. Đất bồi mềm, mịn, màu mỡ các bạn leo mãi mới lên bờ cười khoái chí xong lại trượt xuống. Chỉ có mỗi leo lên lại trượt xuống cũng vui tới bến. Bơi chán, chơi chán, cắt một tàu lá chuối, ngồi lên đó, ăn dưa hấu vừa cắt, trứng vừa luộc, chuối vừa vặt, lạc vừa luộc, đậu vừa luộc … bụng ai cũng phình ra. Nuôi con đàn đúng là dễ thật, cả một lũ trẻ trâu ăn vèo vèo hết mọi thứ.

Lần đầu tiên trong đời Sa được tự đi câu cá với các anh chị. Mẹ nghe mọi người chia nhau: Người bắt tép làm mồi, người câu cá, người canh chậu cá kẻo Milu ăn mất, nói thế nhưng Milu luôn săn được cá trong chậu, chỉ xểnh ra một giây thôi là mất một chú cá rô.

Nhưng không phải chỉ có ăn, chơi, nhảy, múa tưng bừng không. Các bạn tự tay làm những hoạt động trải nghiệm có ích và có mục đích rõ ràng. Hôm nào nhà cắt lúa, các bạn xông ra bê lúa. Người lớn thì bảo “Không được động vào dặm lắm.” Bác H thì bảo “Cứ để các bạn ý làm, có làm thì mới có ăn.” Xong việc, rơm chất đầy một đống cao lên gần ngọn cột điện, cả lũ trẻ tranh nhau làm tổ chim bằng rơm, ném rơm vào nhau, chán thì chạy lấy đà từ cổng nhà người ta cách đó cả trăm mét rồi lộn ngược cắm đầu xuống đống rơm. Có lúc chạy nhanh quá suýt thì lao xuống cả mương làm tất cả mọi người lại được một phen cười rách mép. Hôm sau các bạn cũng bê thóc, phơi thóc, đi rẽ thóc như ai. Đi giũ kê, phơi kê ngoài đường giúp bác hàng xóm. Vặt cỏ cho bê con ăn….

Trẻ trâu giúp bà phơi thóc

Trẻ trâu giúp bà phơi thóc

Tối chưa ăn cơm xong, các bạn đã í ới rủ nhau đi soi cua, đi dọc mương làng, đi dọc mương ngoài cánh đồng, những em bé ở đây biết rất rõ cái gì an toàn, cái gì không, chỗ nào có rắn, chỗ nào đi được. Bắt được 13 con cua, cậu bé 9 tuổi nói “Thế là ngày mai được bát canh rồi.”

Đi nhổ lạc rất thú vị, kéo mãi, kéo mãi, bạn phải rất khỏe cơ. Đến khi nhổ được lên thì cười sung sướng xem bụi nào nhiều củ, bụi nào ít củ, củ chắc hay củ non. Chỗ này sâu hết rồi. Ui có một con giun ngo ngoe. Giữ lại để câu cá.

Sa có vô số những trải nghiệm không bao giờ quên như đùa với Milu, con chó becgie ba tháng tuổi trên đống rơm bị bạn ý đùa cắn vào mông mẹ chụp lại được. Đi soi cua, điều Sa thích nhất là “Đỉa đâu, đỉa đâu, chỉ cho em xem con đỉa!” và quan sát đỉa bơi dưới mương bằng ánh sáng từ cái đèn đeo trên trán. Mẹ ở trong nhà đang định ra ao hướng dẫn Sa mắc mồi câu thì đã thấy chạy bình bịch về khoe “Mẹ ơi con câu được 5 con cá rô rồi!” Hay việc đi picnic ở bãi sông và hì hục bơm nước vừa bơm vừa thò chân ra rửa, chưa kịp xong thì đã hết nước, lại vừa bơm thật nhanh vừa tranh thủ thò chân ra rửa, trông chẳng giống dáng ai. Khi phải về Hà Nội Sa xin mẹ “Mẹ cho con ở đây 1 tỉ ngày có được không? Con thích ở đây cơ.”

Các em bé học giác quan qua các trải nghiệm. Mắt căng ra nhìn đường dưới ánh sao, tìm cua, tìm ốc, nhìn ra sông rộng trời cao, nhìn ra cánh đồng thẳng cánh cò bay, tìm bò hay trâu đang gặm cỏ xa xa, màu trời giông đen ngòm nửa bầu trời, gió vần mây vần vũ và hàng bạch đàn nghiêng ngả, cửa sổ giăng rèm màu bạc mưa rơi và thỉnh thoảng chớp lóe lên đẹp dã man. Nhìn các sắc xanh, sắc vàng, sắc nâu, sắc trắng… pha bởi họa sỹ Tự Nhiên tài ba.

Tai được nghe đủ các con côn trùng, chim, lợn, gà, trâu, bò, dế, tiếng gió, tiếng mưa, tiếng đồng lúa rì rào, tiếng sóng vỗ ì oạp, tiếng rập rình trên lối đi ra bè cá, tiếng lá chuối cọ vào nhau, tiếng nhảy tùm tùm trẻ tắm sông, tiếng bê con ăn no nhảy cẫng gọi mẹ, tiếng máy tuốt lúa…Tối đến cả ngôi làng tĩnh mịch, tắt đèn đi là nghe được cả tiếng nhái kêu ngoài mương.

Miệng được thử đủ mọi thức ăn thẳng từ vườn, từ ruộng, từ sông, đến thẳng mâm cơm của mình.

Mũi được ngửi đủ mùi, mùi lúa mới cắt, mùi rơm, mùi cơm gạo mới, mùi ngô luộc thơm ngọt, mùi hoa cau, mùi bùn đất, mùi đầm hoa sen, mùi đồng ruộng..

Da được trải nghiệm cả bốn mùa trong một ngày, nhiệt độ khác nhau khi tắm nước lạnh, tắm sông, lội ao, lội mương, chạm vào cây xấu hổ, giũ kê ram ráp. Cảm giác khi được nhảy vào giữa đống rơm. Tay được sờ, chạm, làm việc với đủ cả kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Chân thì được trải nghiệm đủ các cảm giác khi dẫm lên đủ các thứ khác nhau, đường đất, sỏi, rơm, cát ở đáy sông, đất bồi, bùn trên đường khi trời mưa, đi thóc khi phơi ở sân.

Vốn từ tăng thêm được một cơ số qua thực sự trải nghiệm và hiểu ngọn ngành chứ không mọt sách.

Toán học, tư duy toán học tăng lên do nhìn ra được vòng tròn logic của sự sống, quan sát, sờ, cầm, làm việc với đủ mọi hình học của tự nhiên, tư duy căng thẳng để làm thành công hay đưa ra những câu trả lời cho những vấn đề hàng ngày.

Và quan trọng nhất là khả năng điều khiển cơ thể. Ai cũng biết bảo một em bé ngồi yên là khó nhất. Học về vận động, ai cũng biết giữ cơ thể yên lặng là một dạng đặc biệt của vận động. Thế mà trẻ trâu tập điều khiển toàn bộ cơ thể mình trong rất nhiều hoạt động: khi ngồi yên giữ cần câu cá, khi đi trên thanh gỗ bắc ngang mương, khi rón rén bắt chuồn chuồn, khi vồ tép làm mồi câu, khi đi bắt cua cá, khi quan sát chim viết bản nhạc của mình trên khuông dây điện ngay trước nhà, khi đứng im không sẽ bị ong ngoài ban công đốt, khi đứng im nhìn ếch nhảy trên đường, những chú ốc sên to bằng bàn tay bò trên rơm rạ đang phơi, nhưng lại phải nhanh như cắt để vồ cào cào, châu chấu….

Mọi bài học kiến thức, kỹ năng đều có sẵn trong thiên nhiên, học từ thiên nhiên qua các trải nghiệm. Thế nên, nếu có quê và thu xếp được thời gian, các bố mẹ hãy cho con về quê nghỉ hè, không cần phải học gì cả, trẻ Việt nam đang học quá nhiều và chơi quá ít. Nghỉ hè, cứ để con chơi. Đã gọi là nghỉ thì phải thực sự nghỉ. Về quê làm trẻ trâu để cho con thêm phần street smart. Những tháng còn lại trong năm đã book smart rồi còn gì.

Sau khi đã tự mình trải nghiệm thực tế và thu được mấy bồ kinh nghiệm, cùng với việc chính bác H cũng thích được nghỉ hè ở quê, ngay lập tức chương trình hè Trẻ Trâu được xây dựng cho cộng đồng các em bé mầm non và các anh chị của Casa Hanoi. Sẽ có khối điều để chia sẻ với các bạn!

English EN Tiếng Việt VI