Quan Sát Trẻ

Date: Tháng Ba 2, 2020 Author: Casa Hà Nội Categories: GÓC CHA MẸ, Montessori tại nhà, Nhật ký Casa Hanoi

Nhìn được những bí mật trong trẻ hay đọc được mọi diễn biến tâm lý của trẻ, thấu cảm cùng trẻ là một việc mà Maria Montessori gọi là QUAN SÁT TRẺ. Quan sát trẻ không chỉ đơn thuần là kỹ thuật như chúng ta thường đề cập đến trong các khóa học thông thường hay trong một số tài liệu gọi là KỸ THUẬT QUAN SÁT; quan sát trẻ là những điều lớn lao hơn thế về con đường trải nghiệm tâm linh và chuyển hóa trong mỗi người giáo viên. Để truyền đạt điều này tới những giáo viên Montessori một cách dễ hiểu và đơn giản, Oreka Montessori xin mượn một số ý trong câu chuyện Nhà Giả Kim để minh họa cho sự quan sát này.

Nếu người giáo viên là chàng trai chăn cừu trong câu chuyện thì kho báu chính là những bí mật tâm lý của trẻ, đang chờ người GV khám phá và phát hiện.

Hành trình tìm kho báu sẽ bắt đầu từ việc người GV luôn lắng nghe theo trái tim mình, lắng nghe các dấu hiệu chỉ dẫn một cách trong trẻo, đầy động lực; đó có lẽ cũng là lúc thầy/ cô giáo dấn thân vào nghề mầm non để thực hành sứ mệnh cao cả – khám phá ra những kho tàng bí ẩn nơi trẻ.

Và hành trình ấy được mô tả như chàng trai chăn cừu phải vượt qua Sa mạc để đến được Kim Tự Tháp. Quá trình lắng nghe, thấu hiểu và cảm nhận về Sa mạc mô tả gần như tất cả những điều mà GV Montessori sẽ trải qua. Dưới đây là tóm lược quá trình ấy:

1. Mỗi người sẽ có một cách đi của riêng mình, điều này được gọi là khác đường nhưng chung đích. Ví như chàng trai người Anh và chàng trai chăn cừu không thể áp dụng cách của người kia cho việc học của mình.

2. Học cách lắng nghe, quan sát từng âm thanh, từng cử động ở mọi thời điểm ngày hay đêm, mọi trường hợp trong xung đột hay yên bình với sự tĩnh lặng. Chính là cách chàng trai chăn cừu cảm nhận gió sa mạc, cảm nhận cát, đá sa mạc và những ngôi sao trên bầu trời của sa mạc, cảm nhận cả bước chân của những con lạc đà.

3. Quan sát để biết đôi khi bản thân có rất nhiều ảo ảnh, có thể bị mất định hướng và không bao giờ tìm được lối đi nếu như tinh thần hỗn loạn.

4. Quá trình quan sát bất kỳ điều gì xung quanh chính là quá trình thanh lọc thân tâm để từng bước chuyển hóa ví như chàng trai chăn cừu đã dành cả năm để chăm chú lau những đồ pha lê trong cửa hàng pha lê.

5. Khi quan sát tận tường, ta trót quá yêu ai đó/em bé nào đó thì bài học ta học được là sự buông bỏ trong tình yêu từ cô gái Sa mạc. Nếu học được sự buông bỏ trong tình yêu giống như cô gái Sa mạc dành cho chàng trai chăn cừu thì ta sẽ nhìn rõ hơn cả chính ta và người mình yêu (em bé).

6. Cho tới một ngày, bản thân có thể rung động với những điều nhỏ bé nhất, khi đó bản thân sẽ rung động với tâm linh của vũ trụ và có thể thấu hiểu được những ngôn ngữ của vũ trụ. Tới lúc này ắt hẳn GV có thể hiểu được trẻ.

7. Luôn nhớ: ”Thánh nhân đãi kẻ khù khờ và thử thách cam go với người chiến thắng” nên đừng lo sợ những khó khăn bởi: ”Sau đêm tối luôn là bình minh”.

Đó là những chìa khóa cho tinh thần của người quan sát, và đừng quên “Khi bạn muốn, cả vũ trụ sẽ giúp đỡ bạn”. Thế nên những kỹ thuật quan sát, những người thầy luôn ở bên bạn.

P/S: Cuối cùng, một bài học của chàng chăn cừu: Con người thường không tin kho báu ngay trước mặt họ; cũng vậy mỗi em bé là một kho tàng, ngay trước mặt chúng ta – Maria Montessori đã nói.

(Mọi chia sẻ xin ghi rõ nguồn từ Oreka Montessori –www.oreka.com.vn)

English EN Tiếng Việt VI